Przełomowym impulsem dla redefinicji znaczenia Portu Morskiego w Elblągu stało się otwarcie kanału żeglugowego przez Mierzeję Wiślaną we wrześniu 2022 r. Uzyskane dzięki temu bezpośrednie połączenie z Morzem Bałtyckim otworzyło nowy rozdział w historii miasta i stworzyło realną możliwość przekształcenia dotychczas lokalnego portu w pełnoprawny morski węzeł logistyczny o znaczeniu regionalnym i ponadregionalnym.
W tym kontekście samorząd Elbląga ogłosił konkurs na opracowanie koncepcji programowo‑przestrzennej rozbudowy i modernizacji istniejącej infrastruktury portowej przy ul. Radomskiej oraz budowy nowego terminala portowego przy ul. Żytniej. Celem było wskazanie rozwiązań, które pozwolą portowi działać sprawnie w zmieniających się warunkach rynkowych, zapewnią efektywną logistykę, a jednocześnie będą realne do wdrożenia etapami i uzasadnione ekonomicznie.
Spośród wszystkich zgłoszonych prac najwyżej oceniona została propozycja przygotowana wspólnie przez zespoły WSP w Polsce i WXCA.
By obejrzeć filmik z wizualizacją, KLIKNIJ TUTAJ.
Nasz zwycięski projekt ideowo zakłada rozwój portu jako elastycznego, multimodalnego węzła przeładunkowego, integrującego transport wodny, kolejowy i drogowy. Zaprojektowane nabrzeża umożliwiają jednoczesne cumowanie czterech jednostek o długości do 100 m, szerokości do 20 m i zanurzeniu do 4,5 m. Wzdłuż nabrzeża przewidziano ciągłą bocznicę kolejową, umożliwiającą relację statek–wagon, a także drogi techniczne dla transportu kołowego i obsługi mobilnych urządzeń przeładunkowych.
Nowa linii nabrzeża została uregulowana w sposób zapewniający pełne bezpieczeństwo żeglugi i utrzymujący przepustowość toru wodnego przy równoczesnym cumowaniu kilku jednostek.
Jednym z kluczowych założeń projektu jest modułowa organizacja przestrzenna, która pozwala dostosowywać funkcje portu do zmieniających się potrzeb operacyjnych, umożliwia realizację inwestycji etapami oraz chroni przed koniecznością kosztownych ingerencji w funkcjonującą infrastrukturę.
Projekt przewiduje place składowe przystosowane do obsługi ładunków drobnicowych, masowych i ponadgabarytowych, co otwiera port na obsługę sektorów takich jak przemysł metalurgiczny, energetyczny, offshore, maszynowy oraz infrastrukturalny.
Całość została zaprojektowana jako terminal o wysokich standardach środowiskowych, wykorzystujący rozwiązania „clean cargo” i filozofię „dobrego sąsiedztwa”, które ograniczają uciążliwości (m.in. pylenie, hałas) oraz umożliwiają odpowiedzialne funkcjonowanie portu w otoczeniu miejskim i przyrodniczym.
Projekt uwzględnia rozwiązania poprawiające integrację z miastem, w tym dbałość o czytelność układu dojazdowego oraz powiązania z ciągami pieszymi i rowerowymi w otoczeniu.
W konkursie punktowano m.in.:
- prawidłowość i efektywność rozwiązań, spójność przestrzenną oraz racjonalność rozmieszczenia obiektów i elementów zagospodarowania terenu,
- efektywność schematu logistycznego i organizacji obsługi ładunków, w tym przepustowość oraz funkcjonalność wewnętrznego układu drogowego,
- ekonomikę i realność rozwiązań, ze szczególnym uwzględnieniem kosztów budowy,
- powiązania transportowo‑komunikacyjne, czyli sposób włączenia portu w sieci transportowe.
Sąd Konkursowy przyznał pracy najwyższą liczbę punktów, zwracając uwagę na wysoką jakość rozwiązań funkcjonalnych i technicznych, uznając koncepcję za najlepiej spełniającą wymagania Zamawiającego wskazane w regulaminie. Jury doceniło również spójność kompozycji, ekonomiczność zaproponowanych rozwiązań oraz rozwiązania transportowe i logistyczne.
W trakcie ogłoszenia wyników podkreślono także znaczenie fazowania budowy, podejścia Future Ready / future‑proof oraz modułowości, cech, które wprost przekładają się na realność wdrożenia projektu, możliwość jego skalowania oraz odporność na zmiany rynkowe i technologiczne.
„Nasza koncepcja opierała się przede wszystkim na zasadzie zrównoważonego rozwoju, ale także na idei Future Ready, czyli stworzenia projektu w taki sposób, żeby ten port był przygotowany na przyszłość, a jego funkcjonalność była dopasowana do różnorakich funkcji składowych i operacyjnych” - podkreślił Krzysztof Bielazik z WSP odbierając zwycięski dyplom z rąk wiceprezydentki Elbląga.
Zdjęcie z ogłoszenia wyników konkursu podczas konferencji prasowej w Kamieniczkach Elbląskich - zdjęcie: pani Anna Dembińska, źródło: portel.pl
Planowana inwestycja obejmuje zagospodarowanie około 30 hektarów terenu i stworzenie przestrzeni przystosowanej do obsługi zróżnicowanych typów ładunków. W ramach nagrody autorzy zwycięskiej koncepcji zostali zaproszeni do opracowania dokumentacji projektowo‑kosztorysowej, która będzie podstawą dalszych etapów realizacji przedsięwzięcia.
Zwycięstwo jest efektem konsekwentnej pracy interdyscyplinarnego zespołu, łączącego kompetencje z obszarów urbanistyki, architektury, logistyki, transportu, ochrony środowiska i analiz kosztowych. Co szczególnie istotne - wszystkie elementy, które jury wskazało jako kluczowe dla wyboru naszej koncepcji, powstały dzięki wkładowi specjalistów z różnych dziedzin. To potwierdza, że współpraca była wzorcowa, a efektem końcowym jest kompleksowy, spójny i gotowy do realnej realizacji projekt.
