Wil je duurzaam produceren? Zo bespaar je kosten én grondstoffen

Of je nou een voedingsmiddel produceert zoals drop, kauwgom, of patat, een chemisch product maakt voor duurzamer asfalt, of veel water verbruikt voor medische handelingen zoals in een ziekenhuis, de focus ligt niet op afvalwater en zuivering, maar op je product. Dat is logisch, maar het is ook een gemiste kans.

Heb je als bedrijf een zuiveringsinstallatie, dan worden er vaak initieel dure technieken aangeschaft, waarvan er gehoopt wordt dat het plug & play is, maar dat is zelden het geval. Het gevolg is dat er kostbare apparatuur aanwezig is, die niet volledig wordt benut. Simpelweg omdat het te complex is om ‘er even bij te doen’.

Afdelingshoofd Bart Hiemstra ziet dat bedrijven, die alleen sturen op de uitkomsten van maandelijkse of jaarlijkse bemonsteringsonderzoek, vaak te laat zijn. “Wij controleren periodiek de vervuiling in het afvalwater op basis waarvan de bedrijven belasting betalen per vervuilingseenheid. Met enige regelmatig komt daar een piek in voor. Wij onderzoeken dan samen met het bedrijf waar de piek vandaan komt en adviseren wij hoe de vervuilingseenheden weer binnen de normale bandbreedte komen. Maar eigenlijk loop je dan achter de feiten aan, want een duurzaam productieproces vraagt om structurele monitoring en optimalisatie.”

Duurzaam produceren vraagt om structurele optimalisatie

Die onverwachte pieken voorkom je door te kiezen voor een structurele focus op optimalisatie. Daarmee bespaar je niet alleen veel geld, maar verhoog je ook de duurzaamheid van je proces, zegt adviseur Jan Willem Onnink. “Die optimalisatie is mogelijk op twee gebieden. Je kan je vuillast verminderen waardoor je minder vervuilingseenheden loost en daardoor minder belasting betaalt. En je kan het fabrieksproces optimaliseren, waardoor je minder grondstoffen nodig hebt en minder water gebruikt voor hetzelfde product. Dat betekent lagere productiekosten met minder energie en minder CO2 uitstoot, een directe bijdrage aan duurzame productie en proces-efficiëntie.

Afvalwaterzuivering als onderdeel van een duurzaam productieproces

Bij end-of-pipe optimalisatie gebruiken we diverse membraanfiltratie technieken om de vuillast te verminderen, zegt Onnink. “Met die filtratietechnieken verwijder je alle ongewenste stoffen uit het water, van zand en algen tot bacteriën en virussen. Naast het verminderen van het aantal vervuilingseenheden in afvalwater, adviseren we ook hoe je met behulp van een bioreactor de stikstofuitstoot kan reduceren naar een vergunbaar niveau.”

Soms start zo’n end-of-pipe optimalisatie dus vanuit de periodieke bemonsteringsonderzoeken, zegt Hiemstra. “Bij een klant vermoedden wij op basis van de analyse van die bemonsteringsonderzoeken dat de afvalwaterzuiveringsinstallatie onvoldoende werkte.”

“En in een oriënterend vervolgonderzoek werd dat bevestigd”, zegt Onnink. “De massabalans gaf een andere verwachting van de slibafvoer, waaruit bleek dat het rendement van de zuivering suboptimaal was. Verder toonde hydraulische analyse aan dat het systeem boven zijn kunnen aan het opereren was en de gap analyse maakte duidelijk dat er in het systeem diverse sensoren ontbraken om zelfstandig te kunnen opereren. Deze informatie is gebundeld in de oorzakenanalyse in combinatie met de wensen van het personeel.”

Fabrieksoptimalisatie met data en sensoren

Bij fabrieksoptimalisatie lopen we alle productieprocessen in de fabriek door, zegt Onnink. “Hier ligt de nadruk op grondstofbesparing, waterbesparing en energiebesparing. Dat doen we met behulp van het plaatsen van sensoren. Die geven inzicht in welk proces de grootste winst te behalen valt, essentieel voor het realiseren van proces-efficiëntie en duurzamer produceren. Dat sluit ook goed aan bij de doelen van het Nationaal Programma Verduurzaming Industrie (NPVI), dat inzet op schonere productie en efficiënter grondstofgebruik in de industrie.”

“Bij een klant in de zuivelindustrie bijvoorbeeld vonden we met een trendanalyse een vuilpiek bij een object vanwege een slecht ingestelde fasescheiding van de Cleaning in Place (CIP), een systeem wat de productie- en afvulinstallatie zonder demontage reinigt. Bij een ander object vonden we door spiegeling met een vergelijkbaar object een afwijking in de vervuiling en temperatuur met als oorzaak een lekkende klep. En bij weer een ander object constateerden we een lagere hoeveelheid doorstromend water dan volgens specificatie was opgegeven. Hier was het platenpakket van de warmtewisselaar verstopt en was er onderhoud nodig.”

Verder vinden we door te optimaliseren de juiste balans, zegt Hiemstra. “Als je in de voorspoelfase te vroeg afvloeit naar het riool, dan loos je teveel grondstoffen, doe je het te laat, dan gaat er teveel water mee met het product naar het volgende proces. Na optimalisatie voeren we een controle uit om aantoonbaar onze werkzaamheden om te zetten in een behaalde besparing. Bij die klant in de zuivelindustrie was dit een besparing van 600.000 euro per jaar op grondstoffen en lozingskosten.”

Terugverdientijd binnen drie jaar

Die besparing vraagt wel de nodige investering, in bijvoorbeeld aanschaf van sensoren. Daar beginnen we alleen aan, wanneer die investering binnen drie jaar terugverdiend wordt, zegt Onnink. “In een kortstondig en betaalbaar vooronderzoek bekijken we wat de optimalisatiemogelijkheden zijn. En zien wij kans om te besparen dan garanderen we minimaal de helft daarvan. Dus bij een mogelijke besparing van tien procent, garanderen we vijf procent. Zo zeker zijn we van onze ervaring en expertise. En om het behapbaar te maken, knippen we de optimalisatie vaak per afdeling op.”

Zo adviseren we bedrijven naar een duurzamere toekomst, zegt Hiemstra. “Wij noemen dat Future Ready”.

Vragen over duurzaam produceren of benieuwd wat optimalisatie voor jouw organisatie kan betekenen? Neem contact op via de Stuur een bericht knop. We denken graag met je mee.

Wil je meer weten over Earth & Environment bij WSP? Kijk dan hier.