De bouwsector speelt een belangrijke rol om onze klimaatdoelstellingen te halen en zo catastrofale klimaatveranderingen te voorkomen. Uitgangspunt is het Net Zero bouwen, waarbij er netto geen koolstofuitstoot plaatsvindt tijdens de bouw en exploitatie. En als het niet mogelijk is om de uitstoot volledig tot nul te reduceren, wordt wat overblijft gecompenseerd door hernieuwbare energie en koolstofvastlegging.
Op grote schaal Net Zero nieuwe gebouwen creëren, is extreem moeilijk met onze huidige technologie en economische infrastructuur. Maar met het hergebruik van gebouwen komen we wél een stap dichterbij. Een duurzaam nieuw energie-efficiënt gebouw stoot naar verwachting pas na 45 jaar minder koolstof uit dan een bestaand gebouw gebouwd met fossiele brandstoffen. Bij een bestaand gebouw, gerenoveerd met kleine aanpassingen, is dat al na 16,5 jaar en bij een grotere renovatie is dat na 29,5 jaar*. Daarom is het hergebruik van onze bestaande gebouwen cruciaal om de effecten van klimaatverandering door bouw te beperken. Met andere woorden: de gebouwen van morgen zijn de gebouwen van vandaag.
* Bron: Planning Advice Note, City of London 2022 – indicatieve cijfers
De constructeur speelt een van de belangrijkste rollen bij het daadwerkelijk hergebruiken van gebouwen. Maar de rol van de constructeur zal eerst nog op drie fundamentele punten aangepast moeten worden.
De constructeur al vanaf de SO-fase aan tafel
De hergebruik optie dient vanaf de start van het project besproken worden. En de constructeur is - net als de architect - de aangewezen persoon om de juiste vragen te stellen: wat heb je als klant echt nodig? Wat is de behoefte? Is nieuwbouw echt nodig of kan het bestaande pand hergebruikt worden? Die vragen moeten elke keer opnieuw gesteld worden.
De opdrachtgever heeft de verantwoordelijkheid om de juiste mensen vanaf de start te betrekken. En de constructeur is verplicht om aan te tonen dat hij ook vanaf de startfase van toegevoegde waarde kan zijn. Dat doet hij door inzicht te geven in de risico’s en mogelijkheden van een bestaand gebouw.
Een andere denkwijze
Om dat inzicht te verschaffen, heeft de constructeur een andere denkwijze en andere vaardigheden nodig. Het ontwerp start niet meer met een blanco canvas waarbij het alleen draait om de getallen en de berekeningen. Hij moet als een detective op onderzoek uit. Inspecties uitvoeren, monsters nemen en alle aanpassingen of wijzigingen bestuderen die tijdens de levensduur van het gebouw zijn aangebracht. Net zolang totdat hij begrijpt hoe het gebouw bedoeld was te functioneren en weet hoe het nu functioneert.
Met die nieuwe focus op ontwerpen op hergebruik, zal de opleiding tot constructeur moeten worden aangepast, zodat die nieuwe denkwijze en vaardigheden verworven kunnen worden.
Ervaring
Maar die opleiding alleen is niet genoeg voor deze nieuwe rol. Bij het ontwerpen van een nieuw gebouw kan de constructeur de standaardnormen gebruiken om het ontwerp te valideren. Bij hergebruik dient de constructeur eerst begrijpen hoe het gebouw bedoeld was om te werken en hoe het vandaag de dag werkt. Vanuit dat begrip wordt vakmanschap gebruikt om de oplossing te creëren. Als de ingenieur intrinsiek begrijpt dat de oplossing mogelijk is, kan vervolgens de validatie met behulp van beschikbare normen plaatsvinden. Door toekomstgerichte junior constructeurs te koppelen aan seniors, kan de benodigde overdracht van ervaring plaatsvinden. Want vakmanschap komt voort uit ervaring, niet uit boeken.
Tijdreizigers
Onze constructeurs moeten tijdreizigers worden, die de geschiedenis van het gebouw laten fuseren met de eisen van de toekomst. Net als tijdreizigers hebben zij de mogelijkheid om onze huidige koers te wijzigen en de geschiedenis die we aan het creëren zijn, te herschrijven. Zij hebben de mogelijkheid om een Net Zero bouwsector te ontwerpen, een Net Zero gebouwde omgeving die klaar is voor de toekomst, klaar voor de volgende generaties.
Laten wij gezamenlijk investeren in die toekomst. Door de juiste opleiding te faciliteren, door ervaring te koppelen aan de pas afgestudeerden en door in een zo vroeg mogelijk stadium deze expertise en ervaring in te zetten. Op die manier kunnen alle opties voor het hergebruiken van gebouwen verkend en waar mogelijk, gerealiseerd worden. Dát is de volgende stap in toekomstgericht bouwen.
Wil je meer weten over toekomstgericht bouwen bij WSP? Kijk dan hier.