Vegetatielegger Biesbosch

Samen werken aan een gezond leefgebied voor planten en dieren en een veilige doorstroming van Nederlandse rivieren in een unieke rivierdelta.

Nationaal Park De Biesbosch is een waterrijk natuur- en recreatiegebied waar de rivieren Waal en Maas overgaan in delta met getijden. Om te zorgen voor een goede balans tussen waterveiligheid en biodiversiteit, is het belangrijk dat de rivieren altijd – zeker in tijden van hoogwater - hun water goed kwijt kunnen en niet te veel worden geremd door struiken en bomen. Vooral in het Ruimte voor de Rivier project Noordwaard is dit belangrijk om de historische stad Gorinchem te ontlasten.

Natuur en waterveiligheid van rivieren in harmonie

De centrale vraag in dit project: Hoe kunnen we ruimte creëren voor de ontwikkeling van ooibossen en tegelijkertijd de afvoer van rivierwater door De Biesbosch waarborgen?

Frans Hoefsloot, senior adviseur bij WSP: “In opdracht van Staatsbosbeheer hebben we de huidige vegetatie in De Biesbosch in relatie tot de vastgestelde Vegetatielegger geanalyseerd, een instrument dat bijdraagt aan een veilige doorstroming van de rivieren. De Vegetatielegger omvat een aantal regels die samen aangeven wat de norm is voor vegetatie vanuit het oogpunt van hoogwaterveiligheid.”

Rijkswaterstaat heeft de Vegetatielegger in de Biesbosch vastgesteld in 2020, maar als uitgangssituatie de vegetatietoestand van 2012 gehanteerd. Tussen 2012 en 2020 is op veel locaties mooie, maar rivierkundig ruwe natuur ontwikkeld waardoor bij vaststelling van de Vegetatielegger direct sprake van achterstallig onderhoud was. Gevolg was dat Staatsbosbeheer direct deze waardevolle natuur zou moeten gaan beheren/inperken.

In nauw overleg tussen Rijkswaterstaat en Staatsbosbeheer wordt de Vegetatielegger nu voor grote delen van de Biesbosch aangepast naar de toestand van 2020. Hiermee wordt een grote stap bereikt voor de natuuropgave in het gebied.

Ook na 2020 is de natuur in de Biesbosch nog doorgegroeid. Het effect van deze vegetatieontwikkeling op de hoogwaterveiligheid zal in beeld worden gebracht en eventuele negatieve effecten zullen worden gemitigeerd.

Locatie

Nationaal Park De Biesbosch - Nederland

Opdrachtgever

Staatsbosbeheer

Periode

Eind 2023 tot medio 2026

Ik word er echt blij van dat we in dit project ruimte maken voor natuurontwikkeling en dat bestaande, waardevolle natuur behouden blijft.

Frans Hoefsloot Senior adviseur

Frans Hoefsloot Senior adviseur

Slimme vegetatieanalyse met Artificial Intelligence (AI)

Om de vegetatie in De Biesbosch in zowel 2020 als nu zo nauwkeurig mogelijk in kaart te brengen, hebben we openbaar beschikbare satellietbeelden van Sentinel-2 alsook digitale hoogtedata van het Actueel Hoogtebestand Nederland DSM (AHN) gebruikt.

“Om de verschillende vegetatieklassen nauwkeurig te identificeren en te classificeren trainden we een AI-model. Dit proces omvatte het gebruik van machine learning algoritmen die patronen en kenmerken in de data herkennen en leren om deze te onderscheiden. Het is een zeer efficiënte methode met weinig handmatige correcties”, aldus Frans.

Een groot voordeel van deze geavanceerde methodiek is dat een gebied dat niet volledig gedekt wordt door de Vegetatielegger, in dit geval Nationaal Park De Biesbosch, toch zorgvuldig kan worden geanalyseerd en in kaart kan worden gebracht. Het resultaat is een volledig en nauwkeurig beeld van de vegetatie in unieke en rivierkundig belangrijke gebieden. En waarbij niet alleen de huidige staat gedetailleerd kan worden gemonitord, maar ook veranderingen op de lange termijn.

Een vernieuwende aanpak die veelbelovende resultaten laat zien en bijdraagt aan een veilige, toekomstige leefomgeving en verantwoord gebruik van het landschap.